Í síðustu viku samþykkti bæjarstjórn að stjórn Festis gengi til samninga við þá aðila sem buðu hæst í gamla félagsheimilið. Margir urðu ósáttir og létu í sér heyra. Aðrir fögnuðu því að niðurstaða væri í sjónmáli um hvað gera skyldi við þessa fyrrum menningarperlu Grindavíkur.
Frá því 2006 hefur húsið staðið autt og snautt. Festi hefur drabbast niður allt frá því húsið var vígt 1973. Eins glæsilegt og það var á þeim tíma er það í dag eingöngu útveggir með nelgt fyrir glugga. Virðing þeirra sem skemmtu sér við að níða húsið enn frekar var engin enda lítill sómi af húsinu undir það síðasta.
Mín fyrsta minning úr Festi var líklega bíóferð með bróður og frænda á Hans og Grétu. Ég hef ekki verið eldri en 5 ára, aðgöngumiði kostaði “einn grænan” og Festi því enn kornungt samkomuhús. Eftir það sótti ég árshátíðir skólans, sýndi leikrit, fór á jólaböll og aðrar samkomur. Festi er mér kært og ég á þar fjölmargar góðar og ljúfar minningar.
Þetta er ekki í fyrsta sinn sem Festi er selt. Árið 2006 stóð til að “selja” húsið og byggja þar hótelturn – Festi var í rauninni gefið í það verkefni. Sú bæjarstjórn sem stóð að því tilkynnti stolt þann gjörning. Þá átti að selja Festi aftur 2007, rífa það og byggja hótelturn og nostalgíurökin sem uppi eru nú meðal íbúa um að fá að dansa aftur á balli í Festi fölnuðu í grafísku hönnunarmyndbandi sem sýndi það sem rísa skyldi.
Það var ljóst í þeirri fjárhagsáætlanagerð sem G-listinn tók þátt í síðla árs 2010 að rekstur bæjarins væri ekki í jafnvægi. Margt kom þar til en augljós ástæða var að tekjur dugðu ekki fyrir gjöldum. Bærinn hafði nýverið tekið til rekstrar nýjan grunnskóla auk þess sem Saltfisksetrið var mjög dýrt í rekstri. Á þessu fjárhagsári fékk húsið 27 milljónir þar sem 10 milljónir áttu að fara í rekstur. Það dugði ekki til. Fólki var sagt upp og húsinu lokað yfir veturinn.
G-listinn lagði upp með það loforð að styðja góð málefni sama hvaðan þau kæmu ef þau væru til þess fallin að þjóna hagsmunum bæjarbúa. Eftir að hafa metið kosti þess að fara sjálf í uppbyggingu á Festi eða bjóða það til sölu þótti okkur það vænlegri kostur svo lengi sem kaupendur hefðu fjármagn í að gera húsið upp. Okkur þótti sala á Festi þjóna hagsmunum íbúanna betur.
Þörf á samkomusal
Eftir að Festi lokaði upplifðu bæjarbúar skort á samkomusal til að koma saman í gleði og sorg. Stórir salir voru til staðar við Bláa lónið og hjá Hitaveitunni en erfitt þótti að fara á milli auk þess sem leiga á slíkum sölum þótti dýr. Sú hugmynd hefur komið upp að byggja við íþróttahúsið og koma þannig til móts við smærri deildir sem hafa til fjölda ára mátt sætta sig við að æfa í anddyri hússins. Sá salur gæti nýst sem samkomusalur á kvöldin og þannig væri komin full nýting yfir daginn sem nauðsynlegt er til þess að salur reki sig. Innan þessarar byggingar fengju bæði UMFG og Kvenfélagið sitt rými líkt og til staðar var í Festi. Þessi hugmynd er góð.
Ef sveitarfélagið hefði farið sjálft í uppbyggingu á Festi hefði þurft að finna nýtingu á húsinu og var oft talað um að flytja þangað tónlistarskólann og bókasafnið. Skýrsla frá árinu 2004 sýnir að sá staður er ekki heppilegur því staðsetning á tónlistarskóla og bókasafni þótti best við grunnskólann við Ásabraut. Eftir stendur stjórnsýsla bæjarins sem nýverið hefur fengið aukið pláss í verslunarmiðstöðinni, en þær breytingar voru kostnaðarsamar. Að ákveða svo að flytja stjórnsýslu bæjarins í uppgert Festi er eins og löðrungur framan í bæjarbúa.
Festi á gjafaverði
Hæsta tilboð í Festi var 15 milljónir. Mögum þykir sú tala lág og er ég því sammála. En eins og oft hefur verið rætt þá er verðmæti fólgið í því verði sem menn eru tilbúnir að greiða fyrir Festi. Allir gátu komið með tilboð í húsið enda var það vandlega auglýst til sölu. Þótt verðmæti hafi verði töluvert hærra þá var ljóst að það verð hefði aldrei fengist fyrir húsið. Það má heldur ekki gleyma því að þessar 15 milljónir eru ekki nóg – Það þarf hundruði milljóna til að gera húsið upp og koma því í rekstur. Kaupendur þurfa því einnig að ná töluverðri fjármögnun til að ljúka verkinu.
Loforð G-listans
Orðrétt segir í kosningaloforðum okkar um Festi: G-Listinn ætlar að gera upp Festi og tryggja að ytra útlit hússins haldist óbreytt. Við viljum að starfssemi þess verði með þeim hætti að húsið verði nýtt allt árið um kring. Hér erum við ekkert að svíkja. Þeir aðilar sem hæst buðu í Festi ætla að halda ytra útliti þess áfram og því listaverki sem prýðir anddyrið. Þeir ætla að gera það upp og koma með verslunar – og þjónusturými sem klárlega mun þjóna íbúum allt árið um kring.
Hvers vegna ekki íbúakosning?
Þegar til tals kom stuttu eftir kosningar að selja Festi fór G-listinn vandlega yfir þær hugmyndir. Innan bæjarráðs stakk G-listinn upp á því að setja málið í íbúakosningu enda vildum við auka íbúalýðræðið í sveitarfélaginu. Ljóst var að kosningin gæti orðið dýr í framkvæmd og voru gróflega áætlaðar 1,5-2 milljónir í hana. Áfram héldu umræður um söluna, möguleika sveitarfélagsins að reka húsið og hvort bæjarbúar ættu að ákveða söluna. Niðurstaða var að við ættum ákvörðunina. Hún var langt í frá auðveld en við erum líka kosin til að taka erfiðar ákvarðanir. Við erum kosin til að kynna okkur málin út frá öllum hliðum sama hvað um ræðir. Okkur fannst í rauninni ekki hægt að láta kjósa um mál þar sem sá möguleiki að bæjarfélagið sæi um reksturinn myndi vera til staðar því það var útséð að Grindavíkurbær gæti ekki séð um húsið ef vel ætti að vera. Slík framkvæmd myndi óhjákvæmilega krefjast niðurskurðar annars staðar og eftir að hafa þurft að skera niður á þessu fjárhagsári þótti okkur slíkt algjörlega óviðunandi aftur. Bæjarfulltrúi D-lista leist illa á hugmynd um íbúalýðræði á þeim tíma sem G-listinn viðraði hana snemma árs. Hann var þó tilbúinn að stökkva á hana þegar ljóst var að hans hugmynd um endur-auglýsingu á Festi varð ekki ofan á. Þá reyndi hann heldur ekki að vinna henni brautargengi innan bæjarstjórnar með því að ræða hana við fulltrúa G og S-lista. Í staðinn kastaði hann henni fram, frekar vanhugsaðri, einn síns liðs. Það má vissulega færa fyrir því rök að auglýsa Festi aftur til sölu ef tilboð eru lág. Þá má líka rökstyðja endurauglýsingu þegar ákveðið var leyfa tilboðsaðilum að koma með frávikstilboð eftir að samkomusalnum var sleppt. Allir í bæjarstjórn voru sammála á þeim tíma að leyfa þeim tveimur sem buðu upphaflega að koma með tilboð. Ég er ekki svo viss um að önnur og mun hærri tilboð hefðu komið og jafnvel hefðum við miss þá aðila sem buðu upphaflega. Kannski að einhverjir hefðu boðið 2 -3 milljónum meira sem er í rauninni gróf ááætlaður kostnaður íbúakosningar. Að mínu mati er það ómetanlegt að þeir sem hæst buðu í Festi ætla að halda því í núverandi mynd að utan og þeim menningararfi sem prýðir andyrið. Einn þessara aðila sýndi húsinu á sínum tíma þá virðingu að mála það hvítt í skjóli nætur. Slíkur metnaður fyrir samkomuhúsinu er ekki sjálfgefinn og gott til þess að hugsa að heimamenn muni gera húsið upp, vonandi af metnaði og sóma.
Við megum ekki gleyma því umhverfi sem við búum við í dag. Við megum ekki gleyma því að skorið hefur verið niður í íþróttastyrkjum til barna og ungmenna og búið er að hækka leikskóla- og fasteignagjöld bæjarbúa. Fólk hefur minna handa á milli og því forkastanlegt að fara að leggja auknar álögur á íbúa til að halda úti rekstri á Festi. Það er enginn sómi af því hvernig fyrrum bæjarstjórnir hafa hugsað um Festi. Líklega hafa þær frekar viljað eyða fjármunum í aðra þjónustu við íbúa en að halda húsinu við, enda er viðhald dýrt. Er þá ekki ágætt að halda þeirri aðferðafræði áfram og viðurkenna fúslega að við höfum ekki lengur efni á fortíðarþránni?

Kristín María Birgisdóttir
Oddviti Lista Grindvíkinga